RSS

Mesečne arhive: oktobar 2015

Izviđači

Todor Manojlović
Untitled-27 Nata 13

Od novih nadahnuća
Žarki i sumorni,
Sa novim Slovom
I novim slikama
U ceptećem srcu,
Prodresmo daleko
U neznanu zemlju
Našeg sna, naše Volje,
Uočismo u bistroj
Zlatnoj daljini
Tanane kule
I sjajna kubeta
Sutrašnjeg carstva,
Dođosmo bliže
Velikom Suncu
Koje nas draži, privlači, opija.

Sl16

Sporija množina
Zaostade iza nas
Daleko-
Da li nam sledi?
Da li će nas stići?
Vođena znacima
Koje urezasmo
Duž puta u stene i jele?
Il nam već izgubi trag?
I napusti nas i naš smeli pohod?

Untitled-28 Nata 12Neka ostanu!
Šta će nam tromi?
Šta će nam strašljivi?
Šta će nam pesma od juče?
Radosti, jadi od juče?
Veće nas radosti
Veće nas kobi
Čekaju na čelu blistavih gora,
Nas koji pođosmo
Da uzberemo
Zlatne jabuke hesperijskih bašta,
Uprkos mrkim aždajama.

 

Sl24

Koja će nas pretnja
Ili ganuće prošlog
Zadržati, vratiti?
Nas što u smaragdnoj
Gloriji već nazresmo
Svetle likove novih Bogova- ?
Ko će nas ućutkati?
Razoružati žive?
Kad nam iz jezika,
Kad nam iz oružja
Već seva oganj
Najmlađih Bogova.

Crteži – Nataša Stanaćev

Advertisements
 
Ostavite komentar

Objavljeno od strane na 19. oktobra 2015. in Fizika i umetnost

 

UV zračenje: efekat na život na Zemlji

744px-spectre    Sunce zrači energiju u širokom rasponu talasnih dužina, od kojih je većina nevidljiva ljudskom oku. Kraće talasne dužine, nose više energije a samim tim nose i veću mogućnost za štetu. Ultraljubičasto (Ultraviolentno – UV) zračenje dopire do Zemljine površine u talasnim dužinama između 290 i 400 nm (nanometar – milijarditi deo metra). Talasne dužine vidljive svetlosti su od 400 do 700 nm.   

    UV zračenje Sunca je uvek igralo važnu ulogu u našem okruženju. Ono utiče na gotovo sve žive organizme. Kod mnogih vrsta se razvilo i određeno biološko delovanje na njih. UV zračenje različitih talasnih dužina se razlikuje po svom delovanju. Ljudi i biljke žive i sa korisnm i sa štetnim dejstvom UV zračenja koje dolazi sa Sunca. UV zračenje  veće talasne dužine od 320 – 400 nm, zove se UV-A, igra korisnu i ključnu ulogu u formiranju vitamina D u koži, a ima štetnu ulogu jer uzrokuje opekotine na ljudskoj koži i kataraktu u našim očima. UV zračenje sa kraćim talasnim dužinama, 290 – 320 nm, spada u UV – B deo elektromagnetskog spektra. UV – B uključuje i UV talase talasnih dužina do 280 nm, ali zračenja ispod 290 nm ne dopiru do Zemljine površine. UV – B zračenje uzrokuje oštećenja na molekulskom nivou dezoksiribonukleinske kiseline (DNK).
   DNK lako apsorbuje UV – B zračenje što uzrokuje promenu oblika molekula na nekoliko načina. Ilustracija prikazuje jednu takvu promenu zbog izloženosti UV-B zračenju.

     dna_mutation    No, žive ćelije su „pametne“. Tokom miliona godina razvoja u prisustvu UV – B zračenja, ćelij su razvile sposobnost za popravak DNK. Poseban enzim stiže do oštećene stranice, uklanja oštećeni deo DNK, i zamjenjuje ga  pravom komponentom (na temelju podataka sa drugog mesta na DNK molekulu). To čini DNK nešto otpornijim na oštećenja od UV-B zračenja.
    Osim vlastite otpornosti, živa bića su zaštićena od prekomerne količine UV zračenja ozonom. Sloj ozona u gornjim slojevima atmosfere apsorbuje UV-zračenja i sprečava većinu da dostignu Zemlju. Ipak, od sredine 1970-ih, ljudske aktivnosti menjaju hemiju atmosfere na način da smanjuju količinu ozona u stratosferi (sloj atmosfere u rasponu od oko 11 do 50 km u visini). To znači da više ultraljubičastog zračenja može proći kroz atmosferu do površine Zemlje, posebno na polovima i okolnim regijama u određeno doba godine.
    Bez sloja ozona u stratosferi koji nas štiti od prekomerne količine UV – B zračenja, život kakvog poznajemo ne bi mogao da postoji.

    Detaljnije na NASA Earth Observatory

 
Ostavite komentar

Objavljeno od strane na 10. oktobra 2015. in Fizika +8

 
 
%d bloggers like this: